5 sai lầm thường gặp khi xông lá hương nhu giải cảm

Chỉ một nồi nước xông lá hương nhu giải cảm, tưởng chừng đơn giản mà lại có thể trở thành “con dao hai lưỡi” nếu bạn mắc phải những sai lầm phổ biến. Đã có không ít người vì thiếu hiểu biết mà rơi vào cảnh cảm chưa khỏi, bệnh lại thêm nặng. Vậy đâu là những cái bẫy dễ mà nhiều người gặp nhất khi xông lá hương nhu giải cảm?

Xông lá hương nhu có tốt không?

Trong vườn quê Việt Nam, hương nhu không chỉ là một loài cây giản dị với sắc tím, sắc trắng mà còn là “người bạn” đồng hành qua bao mùa cảm lạnh, cảm cúm. Mỗi lần thời tiết giao mùa, mùi thơm dịu dàng, ấm áp của hương nhu lại lan tỏa khắp nhà.

Từ lâu, xông lá hương nhu giải cảm đã trở thành phương pháp truyền thống, được lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác với niềm tin về hiệu quả thần kỳ trong việc giải cảm, làm thông mũi, giảm đau đầu, hạ sốt.

Thế nhưng, đằng sau sự giản dị ấy, nếu bạn không hiểu đúng, áp dụng sai cách, “người bạn” này cũng có thể trở thành “kẻ phản chủ” khiến tình trạng sức khỏe tệ hơn.

5 sai lầm khi xông lá hương nhu giải cảm

Nhiều người cứ hễ cảm cúm là đun nồi lá hương nhu để xông, nhưng liệu bạn đã làm đúng cách hay chưa hay vô tình mắc phải 5 sai lầm dưới đây:

1. Chọn loại hương nhu

Có lần, tôi chứng kiến một gia đình trẻ mang về một bó lá hương nhu trắng từ chợ quê với hy vọng giúp con nhỏ hạ sốt, giải cảm. Tuy nhiên, sau buổi xông, bé không khá lên, thậm chí còn nổi mẩn ngứa, da đỏ hơn. Nguyên nhân? Họ đã chọn nhầm loại hương nhu!

Hương nhu ở Việt Nam có hai loại chính:

• Hương nhu tía: Lá và thân tím, mùi thơm đậm, vị cay, tính ấm, tác dụng giải cảm mạnh.
• Hương nhu trắng: Lá và thân xanh nhạt, mùi thơm nhẹ, dược tính yếu hơn.

Hương nhu tía là loại được Đông y đánh giá cao về khả năng giải cảm, kháng khuẩn, tiêu viêm còn hương nhu trắng có tính chất dược lý nhẹ hơn, hiệu quả giải cảm không rõ rệt, đôi khi còn dễ gây kích ứng ở những làn da nhạy cảm.

2. Liều lượng lá hương nhu

Có người nghĩ “nhiều lá thì càng nhanh khỏi”, nên cho cả nắm lớn lá hương nhu vào nồi xông, khiến hơi nước đậm đặc, tinh dầu bốc lên nồng nặc. Kết quả là chóng mặt, khó thở, cảm giác như bị “ngộp” ngay trong chính làn hơi thảo dược.

Ngược lại, có người lại tiết kiệm quá mức, chỉ thả vài ba chiếc lá, khiến nồi xông chẳng khác gì nước lã, hiệu quả giải cảm chẳng đâu vào đâu.

Theo kinh nghiệm của GS. Đỗ Tất Lợi trong cuốn “Cây thuốc và vị thuốc Việt Nam”, liều lượng phù hợp là:

• 50-70 gram lá hương nhu tía cho mỗi lần xông (tương đương 1 nắm tay lớn).
• Đun với 1,5-2 lít nước sạch.

Dùng quá nhiều lá có thể gây sốc nhiệt, kích ứng niêm mạc mũi, họng; dùng quá ít thì hơi nước loãng, không đủ tinh dầu để phát huy tác dụng thảo dược giải cảm.

3. Xông quá lâu hoặc không đúng thời điểm

Tôi từng gặp trường hợp một người lớn tuổi vì nôn nóng muốn “đánh bay” cảm lạnh, đã ngồi xông lá hương nhu giải cảm suốt 30 phút. Kết quả là da đỏ bừng, mệt lả, chóng mặt, thậm chí tụt huyết áp.

Thời gian xông lý tưởng chỉ nên từ 10-15 phút/lần. Nếu kéo dài hơn, cơ thể mất nước, lỗ chân lông mở rộng quá mức, dễ gây sốc nhiệt, mệt mỏi, đặc biệt nguy hiểm với người già, trẻ nhỏ, người có bệnh nền.

Bên cạnh đó, thời điểm xông cũng rất quan trọng. Chỉ nên xông khi cảm lạnh mới khởi phát, chưa sốt cao hoặc mất nước nhiều. Tuyệt đối không xông khi:

• Sốt cao trên 38,5°C.
• Cơ thể đang mệt lả, mất nước, tiêu chảy.
• Người có bệnh lý nền nặng.
• Chỉ xông 1 lần/ngày, không lạm dụng.

4. Không che chắn, bảo vệ cơ thể sau khi xông

Nhiều người nghĩ xông xong chỉ cần mở cửa ra cho mát, nhưng đây chính là “cửa ngõ” cho gió lạnh, vi khuẩn tấn công khi lỗ chân lông còn giãn nở, mồ hôi chưa khô, cơ thể đang yếu.

Tôi từng chứng kiến không ít trường hợp sau khi xông lá hương nhu giải cảm thì vô tư ra ngoài trời lạnh, khiến cảm nặng thêm, thậm chí chuyển thành viêm phổi.

• Sau xông, dùng khăn khô lau mồ hôi nhẹ nhàng, thay quần áo sạch.
• Ở trong phòng kín, tránh gió, nghỉ ngơi ít nhất 30 phút trước khi ra ngoài.
• Uống nước ấm bù lại lượng nước đã mất.

Việc giữ ấm, che chắn sau khi xông không chỉ giúp “giữ lại” tác dụng thảo dược giải cảm, mà còn bảo vệ cơ thể khỏi các tác nhân bên ngoài lúc yếu nhất.

5. Không phải ai cũng có thể xông

Có một trường hợp khiến tôi nhớ mãi: Người bệnh có tiền sử hen suyễn, tự ý xông lá hương nhu giải cảm theo lời mách, hậu quả là lên cơn khó thở, phải nhập viện cấp cứu.

Không phải ai cũng có thể xông lá hương nhu. Một số đối tượng tuyệt đối KHÔNG nên xông:

• Phụ nữ mang thai, trẻ sơ sinh.
• Người có bệnh tim mạch, huyết áp cao/thấp, hen suyễn.
• Người dị ứng với tinh dầu hương nhu hoặc các thành phần trong lá xông.
• Người đang sốt cao, mất nước nặng.

Giải đáp các thắc mắc thường gặp về xông lá hương nhu giải cảm

Xông lá hương nhu giải cảm là phương pháp hỗ trợ hiệu quả khi sử dụng đúng cách, nhưng không nên quá tin vào tác dụng “thần kỳ” hay áp dụng bừa bãi. Sau đây là một số câu hỏi thường gặp:

• Có nên kết hợp hương nhu với các loại lá khác?

Có thể kết hợp thêm lá bưởi, lá chanh, lá sả, tía tô để tăng hiệu quả, nhưng phải đảm bảo không dị ứng với bất kỳ thành phần nào.

• Dấu hiệu nào cần ngừng xông ngay?

Chóng mặt, khó thở, nổi mẩn, nhức đầu, cảm giác choáng váng cần ngưng xông và đưa người bệnh ra nơi thoáng khí.

• Làm sao nhận biết dị ứng với tinh dầu hương nhu?

Nếu sau khi xông thấy ngứa, nổi ban, khó thở, sưng mặt, hãy ngừng ngay, rửa sạch vùng tiếp xúc và đến cơ sở y tế nếu triệu chứng không giảm.