Giải đáp thắc mắc: Những ai nên ăn gừng?

Gừng là một gia vị quen thuộc trong bếp Việt, nhưng giá trị của gừng không dừng lại ở việc làm món ăn thơm hơn. Nhờ vị cay nồng, tính ấm và các hoạt chất sinh học đặc trưng, gừng thường được nhiều người lựa chọn khi cơ thể mệt mỏi, lạnh bụng, khó tiêu hoặc cần “làm ấm từ bên trong”. Vậy câu hỏi đặt ra là: những ai nên ăn gừng, dùng như thế nào để phát huy tác dụng hỗ trợ sức khỏe mà vẫn an toàn?

Vì sao ăn gừng tốt cho sức khoẻ?

Gừng chứa nhiều chất chống oxy hóa và có các đặc tính chống viêm, kháng khuẩn, kháng virus. Nhờ đó, gừng được nhắc đến như một thực phẩm hỗ trợ phòng và cải thiện các vấn đề thường gặp như cảm lạnh, viêm họng, ho, buồn nôn, rối loạn tiêu hóa, và cả hỗ trợ điều hòa đường huyết.

Điểm nổi bật của gừng nằm ở hai hoạt chất sinh học được nhắc nhiều: gingerol và shogaol. Đây là nhóm hợp chất góp phần tạo nên cảm giác cay ấm, đồng thời liên quan đến khả năng giảm viêm và hỗ trợ đường hô hấp, tiêu hóa.

• Tính ấm, vị cay nồng giúp “làm ấm” cơ thể, hỗ trợ tuần hoàn.
• Hoạt chất gingerol và shogaol giúp giảm viêm, hỗ trợ niêm mạc đường hô hấp và tiêu hóa.
• Hỗ trợ phục hồi khi cơ thể đang yếu, mệt, khó chịu nhẹ.

Những ai nên ăn gừng để hỗ trợ sức khỏe?

Từ việc làm ấm cơ thể đến hỗ trợ tiêu hóa và giảm đau, gừng từ lâu đã được coi là “trợ thủ đắc lực” cho sức khỏe con người.

1. Người bị cảm lạnh, cảm cúm, nghẹt mũi

Khi bị cảm lạnh hoặc cảm cúm, nhiều người thường gặp tình trạng đau họng, nghẹt mũi và đau mỏi cơ. Gừng với tính ấm và vị cay nồng có thể hỗ trợ giảm viêm, tán hàn và giúp đường hô hấp thông thoáng hơn. Ngoài ra, gừng còn được nhắc đến với vai trò hỗ trợ giảm buồn nôn, giúp tiêu hóa dễ chịu và kích thích tuần hoàn, từ đó cơ thể có cảm giác “ấm lên” và dễ phục hồi hơn.

Một cách dùng phổ biến là trà gừng ấm. Bạn có thể dùng vài lát gừng tươi mỏng, cho vào nước nóng và uống theo nhu cầu trong ngày khi có triệu chứng nhẹ.

• Khoảng 2–5 g gừng tươi (tương đương 2–5 lát mỏng) pha nước nóng.
• Sử dụng 1–3 lần/ngày khi có triệu chứng.
• Có thể thêm mật ong và chanh để làm dịu cổ họng, bổ sung vitamin C.

Lưu ý quan trọng: gừng chỉ nên được xem là biện pháp hỗ trợ giảm triệu chứng nhẹ, không thay thế điều trị y tế. Nếu sốt cao kéo dài, khó thở, đau ngực hoặc triệu chứng nặng hơn, cần đến cơ sở y tế để được thăm khám.

2. Người bị viêm họng, ho, đờm khó chịu

Với những người bị viêm họng hoặc ho, gừng được nhắc đến nhờ khả năng chống viêm, giúp giảm sưng nề niêm mạc họng và hỗ trợ làm loãng, long đờm. Đồng thời, các hợp chất trong gừng còn góp phần tăng cường đáp ứng miễn dịch, hỗ trợ cơ thể chống lại các tác nhân nhiễm trùng đường hô hấp trên do virus hoặc vi khuẩn.

• Hỗ trợ làm dịu cảm giác rát họng, khó chịu vùng họng.
• Hỗ trợ long đờm khi ho có đờm.
• Góp phần nâng đỡ miễn dịch trong giai đoạn cơ thể mệt mỏi.

3. Người bị trào ngược dạ dày thực quản

Nhiều người bất ngờ khi thấy gừng nằm trong nhóm thực phẩm có thể hỗ trợ người bị trào ngược dạ dày. Lý do là gừng chứa gingerol và shogaol, có tác dụng chống viêm và hỗ trợ tiêu hóa, từ đó góp phần giảm kích ứng niêm mạc đường tiêu hóa ở một số trường hợp phù hợp. Với người bị trào ngược dạ dày, chỉ cần ngâm vài lát gừng tươi với nước nóng để uống ấm, giúp hỗ trợ tiêu hóa.

• Khoảng 2–3 g gừng tươi thái lát, ngâm nước nóng.
• Tần suất: 1–2 lần/ngày.
• Sử dụng trước hoặc sau bữa ăn để hỗ trợ tiêu hóa.

Nếu triệu chứng trào ngược nặng hoặc đang dùng thuốc điều trị, người bệnh nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng gừng để đảm bảo phù hợp với tình trạng cụ thể.

4. Phụ nữ bị đau bụng kinh

Đau bụng kinh không chỉ là “đau”, mà còn là cảm giác khó chịu, mệt mỏi và ảnh hưởng sinh hoạt. Gừng nhờ đặc tính chống viêm có thể giúp giảm cường độ và mức độ khó chịu của cơn đau. Nhiều người lựa chọn trà gừng ấm như một cách hỗ trợ đơn giản, đồng thời có thể thêm gừng vào món ăn nhẹ như canh hoặc món xào để dễ dùng hơn.

• Trà gừng ấm 1–2 lần/ngày.
• Có thể kết hợp gừng trong bữa ăn: canh, món xào nhẹ.
• Tránh ăn gừng khi bụng đói.

Với người có tiền sử viêm loét dạ dày nặng, nên tránh dùng gừng hoặc cần tham khảo ý kiến chuyên môn trước khi sử dụng.

Nên chọn củ gừng tươi hay gừng già?

Để gừng đạt mùi thơm và vị cay nồng đặc trưng, nên ưu tiên gừng già, củ nhỏ, vỏ sần sùi, nhiều nhánh. Khi cắt ra có mùi cay nồng rõ là dấu hiệu gừng “đậm” và thường cho chất lượng tốt hơn trong chế biến.

• Chọn gừng già, củ nhỏ, nhiều nhánh.
• Vỏ sần sùi, chắc tay.
• Cắt ra có mùi cay nồng đặc trưng.

Liều dùng và lưu ý an toàn khi bắt đầu ăn gừng

Người mới bắt đầu nên dùng liều thấp để quan sát khả năng dung nạp của cơ thể. Gợi ý khởi đầu là khoảng 1g gừng/ngày hoặc ít hơn, sau đó tăng dần nếu cơ thể phù hợp.

• Bắt đầu với liều thấp khoảng 1g/ngày hoặc ít hơn.
• Tăng dần nếu cơ thể dung nạp tốt.
• Tránh dùng khi bụng đói, nhất là người dễ kích ứng dạ dày.

Phụ nữ mang thai, đang cho con bú, người có bệnh lý nền hoặc đang dùng thuốc điều trị nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng gừng để đảm bảo an toàn và phù hợp.

Nếu bạn đang thắc mắc “những ai nên ăn gừng?”, câu trả lời là các nhóm người cần làm ấm cơ thể và hỗ trợ giảm khó chịu: người bị cảm lạnh, cảm cúm, viêm họng, ho; người bị trào ngược dạ dày ở mức độ phù hợp; và phụ nữ đau bụng kinh. Điểm quan trọng là dùng đúng liều, đúng cách, lắng nghe cơ thể và xem gừng như một giải pháp hỗ trợ, không thay thế điều trị y tế khi triệu chứng nặng.