Hoa bách nhật là gì? Cách dùng hoa bách nhật

Một buổi chiều thu yên ả tại góc sân nhà ông Giáo. Trên bàn, làn khói từ ấm trà sứ nhỏ nhẹ nhàng lan tỏa, mang theo hương thơm dịu nhẹ của cỏ cây. Đó là bối cảnh quen thuộc mỗi buổi chiều của ông Giáo và ông Đồ – hai người bạn già đã đi qua hơn nửa đời người, nay tìm vui trong chén trà và những câu chuyện nhân sinh. Thế nhưng, buổi chiều hôm nay không như mọi khi, tiếng lạch cạch của chén đĩa hòa cùng giọng nói đầy vẻ quả quyết của ông Đồ khiến không gian thêm phần sôi nổi. Đề tài của cuộc tranh luận chính là đĩa hoa khô màu tím thẫm đang đặt trên bàn: Hoa Bách Nhật.

Hoa bách nhật là gì?

Thấy ông Đồ cầm đóa hoa khô lên ngắm nghía rồi định bỏ ngay vào ấm, ông Giáo vội ngăn lại, tay vuốt chòm râu bạc, chậm rãi nói: “Này ông, dùng thảo dược mà vội thế là hỏng. Trước khi uống, phải hiểu cái “tánh” của nó đã”

Ông Giáo vốn là người kỹ tính, thích nghiên cứu điển tích. Ông chỉ tay vào đĩa hoa và bắt đầu giải thích cho bạn mình nghe cây Hoa Bách Nhật.

Cái tên Bách Nhật nghĩa là trăm ngày. Loài hoa này kỳ lạ lắm, lúc tươi nó tím rực rỡ, đến khi hoa bách nhật khô rồi sắc tím ấy vẫn vẹn nguyên, không phai nhạt, cánh hoa cũng chẳng rụng rời.

Trong y học cổ truyền, nó có vị ngọt, tính bình, đi vào kinh phế và đại tràng, là “khắc tinh” của những cơn ho hen và chứng đau đầu kinh niên của mấy ông già mình đấy.

Cách dùng hoa bách nhật khô pha trà

Khi đã hiểu “gốc tích” loài hoa, hai ông lại bắt đầu rơi vào cuộc tranh luận mới: Cách dùng hoa Bách Nhật khô như thế nào là đúng nhất?

Pha trà hoa bách nhật trị ho nhẹ

Ông Đồ vốn tính phóng khoáng, thích cái gì thuận theo tự nhiên. Ông cho rằng, thảo dược quý nhất ở sự nguyên bản.

Cứ hốt một nắm hoa khô này, bỏ vô ấm, chế nước sôi sùng sục vào mà uống. Vị nó ngọt thanh, lại hơi bùi, uống tới đâu thấy cái cổ họng nó dịu tới đó.

Theo cách của ông Đồ, cách dùng hoa bách nhật khô pha trà chỉ cần khoảng 10-15g hoa, hãm trực tiếp với nước sôi trong bình kín. Đây là cách dùng phổ biến nhất để thanh nhiệt, giải độc và trị ho nhẹ.

Trà hoa bách nhật giảm đau đầu

Ông Giáo nghe xong liền lắc đầu cười nhẹ: Ông dùng vậy cũng không sai, nhưng chưa “tới”. Như tôi đây, hay bị đau đầu, chóng mặt, tôi phải thêm vài đóa hoa cúc trắng và chút cam thảo để dẫn thuốc.

Nói xong ông Giáo đích thân thực hiện quy trình pha trà mà ông cho là chuẩn xác nhất để thuyết phục bằng được người bạn già:

• Bước 1: Tráng ấm, ông dùng nước sôi tráng qua ấm sứ một lượt. Ông giải thích: “Ấm phải ấm thì trà mới đượm”.

• Bước 2: Đánh thức trà, cho khoảng 10 bông hoa bách nhật khô vào ấm, rót một chút nước nóng (khoảng 85-90 độ) vừa đủ ngập hoa, lắc nhẹ rồi đổ nước đó đi ngay.

• Bước 3: Hãm trà,  châm nước sôi vào đầy ấm, đậy nắp lại.

• Bước 4: Thưởng thức, sau khoảng 7 phút, nước trà chuyển sang màu tím nhạt rất đẹp mắt. Ông rót ra hai chén tống, hương thơm cỏ khô nồng nàn lan tỏa trong không gian.

Sau khi nhấp một ngụm trà nóng hổi, vị ngọt thanh lưu lại nơi đầu lưỡi, ông Đồ thở phào một cái, vẻ mặt thư thái hẳn nhìn bạn mình rồi cười khà khà: “Thôi thì mỗi người một ý. Cách của ông cầu kỳ, uống vào thấy người nhẹ nhõm, minh mẫn. Cách của tôi đơn giản, lại trị dứt cơn ho”

Ai không nên dùng trà hoa bách nhật?

Nắng đã tắt hẳn sau rặng tre xa, chén trà cuối cùng cũng đã vơi. Ông Đồ định đứng dậy hốt nốt số hoa khô còn lại để mang về dùng dần, ông Giáo chợt nắm tay bạn, nét mặt trở nên nghiêm nghị lạ thường căn dặn: Không phải ai cũng dùng nó làm trà mà nhâm nhi được đâu.

Ông Giáo chậm rãi chỉ ra những nhóm người tuyệt đối nên thận trọng với trà hoa bách nhật:

• Phụ nữ đang mang thai: có thể gây ra những ảnh hưởng không tốt cho thai nhi.

• Người có huyết áp thấp: khiến huyết áp tụt sâu hơn, dẫn đến chóng mặt, hoa mắt, thậm chí là ngất xỉu.

• Trẻ em quá nhỏ: Dù là bài thuốc trị ho hen, nhưng hệ tiêu hóa của trẻ nhỏ còn non nớt.

• Người đang bị tiêu chảy, tiêu hóa kém: khiến tình trạng trở nên trầm trọng hơn.

Nghe đến đây, ông Đồ gật gù tâm đắc: “Hóa ra dùng trà cũng như dùng binh, phải biết địch biết ta mới thắng được bệnh tật. May mà ông dặn, để tôi về dặn lại mấy đứa nhỏ trong nhà, kẻo tụi nó thấy hay lại đem pha cho cả nhà uống thì nguy.” Hai ông bạn già cùng cười khà khà, dọn dẹp bộ ấm chén. Câu chuyện về cây hoa bách nhật “trăm ngày không phai” khép lại bằng một bài học quý giá về sự hiểu biết và trách nhiệm đối với sức khỏe của chính mình và người thân.